Stel: het is eind november, je cadeaulijstje voor Sinterklaas is lang en je tijd is kort. Je vraagt je AI-agent om een goede regenjas te zoeken, de beste prijs te vinden en meteen te bestellen. Deze week kwam dat een flink stuk dichterbij, en zag je meteen waar het nog schuurt.
Ik ben zelf volop bezig met AI-agents: hulpjes die niet alleen antwoord geven, maar ook echt dingen doen in je apps. Dan merk je snel dat het slimme deel zelden het probleem is. De echte vraag is wie welke sleutel krijgt. Deze week ging die vraag over je portemonnee.
De agent krijgt een portemonnee
Op 13 november lanceerde OpenAI ChatGPT Wallet. Daarmee kunnen de agents in ChatGPT, die OpenAI “dots” noemt, een aankoop voor je afronden. Vóór elke aankoop zie je wat er gekocht wordt, het totaalbedrag en de kaart. Daarna keur je het goed met Face ID of je vingerafdruk. De winkel en de agent zien je echte kaartnummer niet: er gaat een vervangend betaaltoken mee.
Voorlopig is het alleen voor een deel van de Pro-abonnees in de VS. Interessanter is de richting: OpenAI wil dat je straks vooraf grenzen instelt, zoals een maximumbedrag, een soort aankopen of een periode, zodat je agent daarbinnen zelf mag kopen.
En er staat een detail op de hulppagina van OpenAI dat ik iedereen zou laten lezen: dat jij de aankoop goedkeurt, betekent nog niet dat de winkel je bestelling echt heeft geplaatst. Kijk dus altijd naar de bevestiging van de winkel zelf.
Hoe meer je agent mag, hoe belangrijker de spelregels worden.
Niet elke winkel doet de deur open
Tegelijk gaan er deuren dicht. United Airlines maakte op 11 november bekend dat het persoonlijke AI-agents van derden weert, op de eigen site én via reisbureaus en vergelijkingssites. Een agent mag vluchten en prijzen nog laten zien, maar boeken doe je zelf. United noemt privacy, onbedoelde aankopen en luchtvaartregels. Topman Scott Kirby was openhartiger: “Ik wil niet nog een tussenpersoon creëren,” zei hij volgens The Wall Street Journal.
Ook eBay beperkt agents van buitenaf, zoals Meta’s agent Muse. Geen totaalverbod, zegt eBay, wel blokkades bij bijvoorbeeld scrapen zonder toestemming.
Hoeveel mensen er nu al met agents winkelen? Weinig. DoorDash meldde volgens hetzelfde artikel “enkele honderden” bestellingen via agents van derden, op 993 miljoen bestellingen in dat kwartaal. Het is nog vroeg, dus dit is hét moment om na te denken.
Heb je een webshop, dan is dit de vraag voor de komende tijd: laat je agents binnen, of houd je de klant liever op je eigen site? Het is een keuze die je bewust wilt maken, niet een die per ongeluk voor je wordt gemaakt. Hoe dat er in de praktijk uitziet, laat ik liever live zien dan dat ik het hier half uitleg.
Die link is niet altijd echt
Dan het risico dat je vandaag al raakt, ook zonder agent met portemonnee. Het Amerikaanse bedrijf Podqi, dat merken beschermt tegen namaak, stelde ChatGPT, Gemini en Perplexity winkelvragen over 151 merken. In ruim 6.700 antwoorden doken geregeld riskante sites op: nepwinkels, namaak of oude merkdomeinen die iemand anders heeft opgekocht. Bij Perplexity gebeurde dat in 15 procent van de antwoorden, bij ChatGPT in 8 procent en bij Gemini in 4 procent.
Een eerlijke kanttekening: Podqi bedacht de vragen zelf en verkoopt merkbescherming. Maar de les blijft staan, zeker met Black Friday en Sinterklaas voor de deur. Een link in een chatbotantwoord is geen bewijs dat een winkel echt is. Typ het adres van het merk liever zelf in.
Stel je nu voor dat je agent straks zelf op zo’n link klikt én mag betalen. Dan wordt die ene vingerafdruk op je telefoon opeens heel belangrijk.
Wat ik ervan meeneem
Drie berichten, één les: hoe meer een agent mag, hoe belangrijker de spelregels. Welke bedragen, welke winkels, en wanneer kijkt er een mens mee? Mijn advies: laat agents gerust het zoek- en vergelijkwerk doen, maar houd de laatste stap, betalen of iets namens jou versturen, voorlopig bij jezelf.
Hoe je zulke spelregels en controles in je eigen agent bouwt, zodat hij niet gaat verzinnen en veilig aan je tools hangt, leer je hands-on in de training Je eerste AI-agent bouwen op donderdag 14 januari 2027 in Zaltbommel. Je gaat naar huis met een agent voor een proces uit je eigen bedrijf.
Zou jij je AI-agent je betaalkaart geven? En als je een webshop hebt: laat jij agents binnen, of houd je de deur liever dicht? Reageer gerust op deze mail, ik lees alles.
Meer AI zonder ruis? 🎧 Luister de AI-Tafel Podcast · 🪑 Schuif aan of volg een training · ✉️ Abonneer je op deze nieuwsbrief en stuur hem door naar wie dit ook moet lezen.
Ciao,
Chris




